Sacred Text CompassREAD · SEARCH · EXPLORE
Īśā Upanishad

1īśā vāsyam idaṃ sarvaṃ yat kiñca jagatyāṃ jagat | tena tyaktena bhuñjīthā mā gṛdhaḥ kasya svid dhanaṃ ||

2kurvann eveha karmāṇi jijīviṣec chataṃ samāḥ | evaṃ tvayi nānyatheto 'sti na karma lipyate nare ||

3asūryā nāma te lokā andhena tamasāvṛtāḥ | tāṃs te pretyābhigacchanti ye ke cātmahano janāḥ ||

4anejad ekaṃ manaso javīyo nainad devā āpnuvan pūrvam arṣat | tad dhāvato 'nyān atyeti tiṣṭhat tasminn apo mātariśvā dadhāti ||

5tad ejati tan naijati tad dūre tad v antike | tad antar asya sarvasya tad u sarvasyāsya bāhyataḥ ||

6yas tu sarvāṇi bhūtāny ātmany evānupaśyati | sarvabhūteṣu cātmānaṃ tato na vijugupsate ||

7yasmin sarvāṇi bhūtāny ātmaivābhūd vijānataḥ | tatra ko mohaḥ kaḥ śoka ekatvam anupaśyataḥ ||

8sa paryagāc chukram akāyam avraṇam asnāviraṃ śuddham apāpaviddhaṃ | kavir manīṣī paribhūḥ svayambhūr yāthātathyato 'rthān vyadadhāc chāśvatībhyaḥ samābhyaḥ ||

9andhaṃ tamaḥ praviśanti ye 'vidyām upāsate | tato bhūya iva te tamo ya u vidyāyāṃ ratāḥ ||

10anyad evāhur vidyayānyad āhur avidyayā | iti śuśruma dhīrāṇāṃ ye nas tad vicacakṣire ||

11vidyāṃ cāvidyāṃ ca yas tad vedobhayaṃ saha | avidyayā mṛtyuṃ tīrtvā vidyayāmṛtam aśnute ||

12andhaṃ tamaḥ praviśanti ye 'sambhūtim upāsate | tato bhūya iva te tamo ya u sambhūtyāṃ ratāḥ ||

13anyad evāhuḥ sambhavād anyad āhur asambhavāt | iti śuśruma dhīrāṇāṃ ye nas tad vicacakṣire ||

14sambhūtiṃ ca vināśaṃ ca yas tad vedobhayaṃ saha | vināśena mṛtyuṃ tīrtvā sambhūtyāmṛtam aśnute ||

15hiraṇmayena pātreṇa satyasyāpihitaṃ mukham | tat tvaṃ pūṣann apāvṛṇu satyadharmāya dṛṣṭaye ||

16pūṣann ekarṣe yama sūrya prājāpatya vyūha raśmīn samūha tejaḥ | yat te rūpaṃ kalyāṇatamaṃ tat te paśyāmi yo 'sāv asau puruṣaḥ so 'ham asmi ||

17vāyur anilam amṛtam athedaṃ bhasmāntaṃ śarīraṃ | oṃ krato smara kṛtaṃ smara krato smara kṛtaṃ smara ||

18agne naya supathā rāye asmān viśvāni deva vayunāni vidvān | yuyodhy asmaj juhurāṇam eno bhūyiṣṭhāṃ te nama uktiṃ vidhema ||

Edition source ↗ · CC BY-NC-SA 4.0 for the adapted digital text; Roer 1850 print itself is public domain
E. Roer (ed.), Bibliotheca Indica VIII (Calcutta, 1850), pp.4–27; scan: Asiatic Society/Digital Library of India, via Internet Archive. Normalized IAST transcription prepared for this project, using the Sansknet/GRETIL Īśa mūla as a comparison scaffold. GRETIL, SUB Göttingen, CC BY-NC-SA 4.0. Changes and scan-page references documented in UPANISHAD-CANDIDATE-REVIEW.md.