Sacred Text CompassREAD · SEARCH · EXPLORE
Kaṭha Upanishad

1ṛtaṃ pibantau sukṛtasya loke guhāṃ praviṣṭau parame parārdhe / chāyātapau brahmavido vadanti pañcāgnayo ye ca triṇāciketāḥ //

2yaḥ setur ījānānām akṣaraṃ brahma yat param / abhayaṃ titīrṣatāṃ pāraṃ nāciketaṃ śakemahi //

3ātmānaṃ rathinaṃ viddhi śarīraṃ ratham eva tu / buddhiṃ tu sārathiṃ viddhi manaḥ pragraham eva ca //

4indriyāṇi hayān āhur viṣayāṃs teṣu gocarān / ātmendriyamanoyuktaṃ bhoktety āhur manīṣiṇaḥ //

5yas tv avijñānavān bhavaty ayuktena manasā sadā / tasyendriyāṇy avaśyāni duṣṭāśvā iva sāratheḥ //

6yas tu vijñānavān bhavati yuktena manasā sadā / tasyendriyāṇi vaśyāni sadaśvā iva sāratheḥ //

7yas tv avijñānavān bhavaty amanaskaḥ sadāśuciḥ / na sa tat padam āpnoti saṃsāraṃ cādhigacchati //

8yas tu vijñānavān bhavati samanaskaḥ sadā śuciḥ / sa tu tat padam āpnoti yasmād bhūyo na jāyate //

9vijñānasārathir yas tu manaḥ pragrahavān naraḥ / so 'dhvanaḥ pāram āpnoti tad viṣṇoḥ paramaṃ padam //

10indriyebhyaḥ parā hy arthā arthebhyaś ca paraṃ manaḥ / manasas tu parā buddhir buddher ātmā mahān paraḥ //

11mahataḥ param avyaktam avyaktāt puruṣaḥ paraḥ / puruṣān na paraṃ kiṃcit sā kāṣṭhā sā parā gatiḥ //

12eṣa sarveṣu bhūteṣu gūḍho 'tmā na prakāśate / dṛśyate tv agryayā buddhyā sūkṣmayā sūkṣmadarśibhiḥ //

13yacched vāṅmanasī prājñas tad yacchej jñāna ātmani / jñānam ātmani mahati niyacchet tad yacchec chānta ātmani //

14uttiṣṭhata jāgrata prāpya varān nibodhata / kṣurasya dhārā niśitā duratyayā durgaṃ pathas tat kavayo vadanti //

15aśabdam asparśam arūpam avyayaṃ tathārasaṃ nityam agandhavac ca yat / anādy anantaṃ mahataḥ paraṃ dhruvaṃ nicāyya tan mṛtyumukhāt pramucyate //

16nāciketam upākhyānaṃ mṛtyuproktaṃ sanātanam / uktvā śrutvā ca medhāvī brahmaloke mahīyate //

17ya imaṃ paramaṃ guhyaṃ śrāvayed brahmasaṃsadi / prayataḥ śrāddhakāle vā tad ānantyāya kalpate / tad ānantyāya kalpata iti //

Edition source ↗ · CC BY-NC-SA 4.0; includes four explicitly documented text adaptations (three orthographic corrections, one variant choice). Noncommercial use only; share adaptations under the same license.
Vienna University Student Team (SoSe 2016), Sanskrit input/proofreading based on Patrick Olivelle, The Early Upaniṣads: Annotated Text and Translation (New York: Oxford University Press, 1998), pp. 374–402; GRETIL, SUB Göttingen, TEI version 2020-07-31, CC BY-NC-SA 4.0. Three project orthographic corrections and one declared variant choice supported by E. Roer (ed.), Bibliotheca Indica VIII (Calcutta, 1850), logged in UPANISHAD-CANDIDATE-REVIEW.md.