Sacred Text CompassREAD · SEARCH · EXPLORE
Kaṭha Upanishad

1parāñci khāni vyatṛṇat svayaṃbhūs tasmāt parāṅ paśyati nāntarātman / kaścid dhīraḥ pratyag ātmānam aikṣad āvṛttacakṣur amṛtatvam icchan //

2parācaḥ kāmān anuyanti bālās te mṛtyor yanti vitatasya pāśam / atha dhīrā amṛtatvaṃ viditvā dhruvam adhruveṣv iha na prārthayante //

3yena rūpaṃ rasaṃ gandhaṃ śabdān sparśīṃś ca maithunān / etenaiva vijānāti kim atra pariśiṣyate // etad vai tat //

4svapnāntaṃ jāgaritāntaṃ cobhau yenānupaśyati / mahāntaṃ vibhum ātmānaṃ matvā dhīro na śocati //

5ya imaṃ madhvadaṃ veda ātmānaṃ jīvam antikāt / īśānaṃ bhūtabhavyasya na tato vijugupsate // etad vai tat //

6yaḥ pūrvaṃ tapaso jātam adbhyaḥ pūrvam ajāyata / guhāṃ praviśya tiṣṭhantaṃ yo bhūtebhir vyapaśyata // etad vai tat //

7yā prāṇena saṃbhavati aditir devatāmayī / guhāṃ praviśya tiṣṭhantīṃ yā bhūtebhir vyajāyata // etad vai tat //

8araṇyor nihito jātavedā garbha iva subhṛto garbhiṇībhiḥ / divediva īḍyo jāgṛvadbhir haviṣmadbhir manuṣyebhir agniḥ // etad vai tat //

9yataś codeti sūryo astaṃ yatra ca gacchati / taṃ devāḥ sarve arpitās tad u nātyeti kaścana // etad vai tat //

10yad eveha tad amutra yad amutra tad anv iha / mṛtyoḥ sa mṛtyum āpnoti ya iha nāneva paśyati //

11manasaivedam āptavyaṃ neha nānāsti kiṃcana / mṛtyoḥ sa mṛtyuṃ gacchati ya iha nāneva paśyati //

12aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo madhya ātmani tiṣṭhati / īśāno bhūtabhavyasya na tato vijugupsate // etad vai tat //

13aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo jyotir iva adhūmakaḥ / īśāno bhūtabhavyasya sa evādya sa u śvaḥ // etad vai tat //

14yathodakaṃ durge vṛṣṭaṃ parvateṣu vidhāvati / evaṃ dharmān pṛthak paśyaṃs tān evānu vidhāvati //

15yathodakaṃ śuddhe śuddham āsiktaṃ tādṛg eva bhavati / evaṃ muner vijānata ātmā bhavati gautama //

Edition source ↗ · CC BY-NC-SA 4.0; includes four explicitly documented text adaptations (three orthographic corrections, one variant choice). Noncommercial use only; share adaptations under the same license.
Vienna University Student Team (SoSe 2016), Sanskrit input/proofreading based on Patrick Olivelle, The Early Upaniṣads: Annotated Text and Translation (New York: Oxford University Press, 1998), pp. 374–402; GRETIL, SUB Göttingen, TEI version 2020-07-31, CC BY-NC-SA 4.0. Three project orthographic corrections and one declared variant choice supported by E. Roer (ed.), Bibliotheca Indica VIII (Calcutta, 1850), logged in UPANISHAD-CANDIDATE-REVIEW.md.