Sacred Text CompassREAD · SEARCH · EXPLORE
Kaṭha Upanishad

1ṛtaṃ pibantau sukṛtasya loke guhāṃ praviṣṭau parame parārdhe | chāyātapau brahmavido vadanti pañcāgnayo ye ca triṇāciketāḥ ||

2yaḥ setur ījānānām akṣaraṃ brahma yat param | abhayaṃ titīrṣatāṃ pāraṃ nāciketaṃ śakemahi ||

3ātmānaṃ rathinaṃ viddhi śarīraṃ ratham eva tu | buddhiṃ tu sārathiṃ viddhi manaḥ pragraham eva ca ||

4indriyāṇi hayān āhur viṣayāṃs teṣu gocarān | ātmendriyamanoyuktaṃ bhoktety āhur manīṣiṇaḥ ||

5yas tv avijñānavān bhavaty ayuktena manasā sadā | tasyendriyāṇy avaśyāni duṣṭāśvā iva sāratheḥ ||

6yas tu vijñānavān bhavati yuktena manasā sadā | tasyendriyāṇi vaśyāni sadaśvā iva sāratheḥ ||

7yas tv avijñānavān bhavaty amanaskaḥ sadāśuciḥ | na sa tat padam āpnoti saṃsāraṃ cādhigacchati ||

8yas tu vijñānavān bhavati samanaskaḥ sadā śuciḥ | sa tu tat padam āpnoti yasmād bhūyo na jāyate ||

9vijñānasārathir yas tu manaḥpragrahavān naraḥ | so 'dhvanaḥ pāram āpnoti tad viṣṇoḥ paramaṃ padam ||

10indriyebhyaḥ parā hy arthā arthebhyaś ca paraṃ manaḥ | manasaś ca parā buddhir buddher ātmā mahān paraḥ ||

11mahataḥ param avyaktam avyaktāt puruṣaḥ paraḥ | puruṣān na paraṃ kiñ cit sā kāṣṭhā sā parā gatiḥ ||

12eṣa sarveṣu bhūteṣu gūḍho 'tmā na prakāśate | dṛśyate tv agryayā buddhyā sūkṣmayā sūkṣmadarśibhiḥ ||

13yacched vāṅ manasī prājñas tad yacchej jñāna ātmani | jñānam ātmani mahati niyacchet tad yacchec chānta ātmani ||

14uttiṣṭhata jāgrata prāpya varān nibodhata | kṣurasya dhārā niśitā duratyayā durgaṃ pathas tat kavayo vadanti ||

15aśabdam asparśam arūpam avyayaṃ tathārasaṃ nityam agandhavac ca yat | anādy anantaṃ mahataḥ paraṃ dhruvaṃ nicāyya tan mṛtyumukhāt pramucyate ||

16nāciketam upākhyānaṃ mṛtyuproktaṃ sanātanam | uktvā śrutvā ca medhāvī brahmaloke mahīyate ||

17ya imaṃ paramaṃ guhyaṃ śrāvayed brahmasaṃsadi | prayataḥ śrāddhakāle vā tad ānantyāya kalpate tad ānantyāya kalpata iti ||

Chapter source notes

Independent normalized IAST transcription from Röer 1850, printed pp. 109–121. See Edition source for the Devanagari print and commentary.

III.12: The printed short-a elision spelling gūḍho 'tmā is retained.

III.13: Print has manasī with long ī; retained.

Edition source ↗ · Public-domain historical print; independent project transcription with no additional reuse restrictions asserted.
E. Röer (ed.), Bibliotheca Indica VIII, Calcutta: J. Thomas, Baptist Mission Press, 1850. Digital Library of India / Asiatic Society scan. Independent IAST transcription by Sacred Text Compass, 2026.