Sacred Text CompassREAD · SEARCH · EXPLORE
Kaṭha Upanishad

1parāñci khāni vyatṛṇat svayambhūs tasmāt parāṅ paśyati nāntarātman | kaś cid dhīraḥ pratyagātmānam aikṣad āvṛttacakṣur amṛtatvam icchan ||

2parācaḥ kāmān anuyanti bālās te mṛtyor yanti vitatasya pāśam | atha dhīrā amṛtatvaṃ viditvā dhruvam adhruveṣv iha na prārthayante ||

3yena rūpaṃ rasaṃ gandhaṃ śabdān sparśāṃś ca maithunān | etenaiva vijānāti kim atra pariśiṣyate | etad vai tat ||

4svapnāntaṃ jāgaritāntaṃ cobhau yenānupaśyati | mahāntaṃ vibhum ātmānaṃ matvā dhīro na śocati ||

5ya imaṃ madhvadaṃ veda ātmānaṃ jīvam antikāt | īśānaṃ bhūtabhavyasya na tato vijugupsate | etad vai tat ||

6yaḥ pūrvaṃ tapaso jātam adbhyaḥ pūrvam ajāyata | guhāṃ praviśya tiṣṭhantaṃ yo bhūtebhir vyapaśyata | etad vai tat ||

7yā prāṇena sambhavaty aditir devatāmayī | guhāṃ praviśya tiṣṭhantīṃ yā bhūtebhir vyajāyata | etad vai tat ||

8araṇyor nihito jātavedā garbha iva subhṛto garbhiṇībhiḥ | dive dive īḍyo jāgṛvadbhir haviṣmadbhir manuṣyebhir agniḥ | etad vai tat ||

9yataś codeti sūryo 'staṃ yatra ca gacchati | taṃ devāḥ sarve 'rpitās tad u nātyeti kaś cana | etad vai tat ||

10yad eveha tad amutra yad amutra tad anv iha | mṛtyoḥ sa mṛtyum āpnoti ya iha nāneva paśyati ||

11manasaivedam āptavyaṃ neha nānāsti kiñ cana | mṛtyoḥ sa mṛtyum ṛcchati ya iha nāneva paśyati ||

12aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo madhya ātmani tiṣṭhati | īśāno bhūtabhavyasya na tato vijugupsate | etad vai tat ||

13aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo jyotir ivādhūmakaḥ | īśāno bhūtabhavyasya sa evādya sa u śvaḥ | etad vai tat ||

14yathodakaṃ durge vṛṣṭaṃ parvateṣu vidhāvati | evaṃ dharmān pṛthak paśyaṃs tān evānuvidhāvati ||

15yathodakaṃ śuddhe śuddham āsiktaṃ tādṛg eva bhavati | evaṃ muner vijānata ātmā bhavati gautama ||

Chapter source notes

Independent normalized IAST transcription from Röer 1850, printed pp. 122–132. See Edition source for the Devanagari print and commentary.

Edition source ↗ · Public-domain historical print; independent project transcription with no additional reuse restrictions asserted.
E. Röer (ed.), Bibliotheca Indica VIII, Calcutta: J. Thomas, Baptist Mission Press, 1850. Digital Library of India / Asiatic Society scan. Independent IAST transcription by Sacred Text Compass, 2026.