ud8.5:0.1Udāna 8.5
ud8.5:0.2Cundasutta
ud8.5:1.1Evaṁ me sutaṁ—
ud8.5:1.2ekaṁ samayaṁ bhagavā mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāvā tadavasari.
ud8.5:1.3Tatra sudaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.
ud8.5:2.1Assosi kho cundo kammāraputto: “bhagavā kira mallesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pāvaṁ anuppatto pāvāyaṁ viharati mayhaṁ ambavane”ti.
ud8.5:2.2Atha kho cundo kammāraputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
ud8.5:2.3Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
ud8.5:2.4Atha kho cundo kammāraputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:
ud8.5:2.5“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
ud8.5:2.6Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
ud8.5:3.1Atha kho cundo kammāraputto bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
ud8.5:3.2Atha kho cundo kammāraputto tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā pahūtañca sūkaramaddavaṁ bhagavato kālaṁ ārocāpesi:
ud8.5:3.3“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
ud8.5:4.1Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena cundassa kammāraputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
ud8.5:4.2Nisajja kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:
ud8.5:4.3“yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ tena maṁ parivisa,
ud8.5:4.4yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ tena bhikkhusaṅghaṁ parivisā”ti.
ud8.5:4.5“Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ tena bhagavantaṁ parivisi;
ud8.5:4.6yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ tena bhikkhusaṅghaṁ parivisi.
ud8.5:5.1Atha kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:
ud8.5:5.2“yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ taṁ sobbhe nikhaṇāhi.
ud8.5:5.3Nāhaṁ taṁ, cunda, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yassa taṁ paribhuttaṁ sammā pariṇāmaṁ gaccheyya aññatra tathāgatassā”ti.
ud8.5:5.4“Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ taṁ sobbhe nikhaṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
ud8.5:5.5Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
ud8.5:6.1Atha kho bhagavato cundassa kammāraputtassa bhattaṁ bhuttāvissa kharo ābādho uppajji. Lohitapakkhandikā pabāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.
ud8.5:6.2Tatra sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno.
ud8.5:7.1Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
ud8.5:7.2“āyāmānanda, yena kusinārā tenupasaṅkamissāmā”ti.
ud8.5:7.3“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
ud8.5:8.1Cundassa bhattaṁ bhuñjitvā,
ud8.5:8.2kammārassāti me sutaṁ;
ud8.5:8.3Ābādhaṁ samphusī dhīro,
ud8.5:8.4pabāḷhaṁ māraṇantikaṁ.
ud8.5:9.1Bhuttassa ca sūkaramaddavena,
ud8.5:9.2Byādhippabāḷho udapādi satthuno;
ud8.5:9.3Viriccamāno bhagavā avoca,
ud8.5:9.4“Gacchāmahaṁ kusināraṁ nagaran”ti.
ud8.5:10.1Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
ud8.5:10.2“iṅgha me tvaṁ, ānanda, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpehi; kilantosmi, ānanda, nisīdissāmī”ti.
ud8.5:10.3“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpesi.
ud8.5:10.4Nisīdi bhagavā paññatte āsane.
ud8.5:10.5Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
ud8.5:10.6“iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara; pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.
ud8.5:11.1Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
ud8.5:11.2“idāni, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni. Taṁ cakkacchinnaṁ udakaṁ parittaṁ luḷitaṁ āvilaṁ sandati.
ud8.5:11.3Ayaṁ, bhante, kukudhā nadī avidūre acchodakā sātodakā sītodakā setodakā supatitthā ramaṇīyā.
ud8.5:11.4Ettha bhagavā pānīyañca pivissati gattāni ca sītīkarissatī”ti.
ud8.5:12.1Dutiyampi kho …pe…
ud8.5:12.2tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
ud8.5:12.3“iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara; pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.
ud8.5:12.4“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṁ gahetvā yena sā nadī tenupasaṅkami.
ud8.5:12.5Atha kho sā nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā āyasmante ānande upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandati.
ud8.5:13.1Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
ud8.5:13.2“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.
ud8.5:13.3Ayañhi sā nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandatī”ti.
ud8.5:13.4Pattena pānīyaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
ud8.5:13.5“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.
ud8.5:13.6Ayañhi sā, bhante, nadī cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandati.
ud8.5:13.7Pivatu bhagavā pānīyaṁ, pivatu sugato pānīyan”ti.
ud8.5:14.1Atha kho bhagavā pānīyaṁ apāyi.
ud8.5:14.2Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena kukudhā nadī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kukudhaṁ nadiṁ ajjhogāhetvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena ambavanaṁ tenupasaṅkami.
ud8.5:14.3Upasaṅkamitvā āyasmantaṁ cundakaṁ āmantesi:
ud8.5:14.4“iṅgha me tvaṁ, cundaka, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpehi; kilantosmi, cundaka, nipajjissāmī”ti.
ud8.5:15.1“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā cundako bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpesi.
ud8.5:15.2Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
ud8.5:15.3Āyasmā pana cundako tattheva bhagavato purato nisīdi.
ud8.5:16.1Gantvāna buddho nadikaṁ kukudhaṁ,
ud8.5:16.2Acchodakaṁ sātudakaṁ vippasannaṁ;
ud8.5:16.3Ogāhi satthā sukilantarūpo,
ud8.5:16.4Tathāgato appaṭimodha loke.
ud8.5:17.1Nhatvā ca pivitvā cudatāri satthā,
ud8.5:17.2Purakkhato bhikkhugaṇassa majjhe;
ud8.5:17.3Satthā pavattā bhagavā idha dhamme,
ud8.5:17.4Upāgami ambavanaṁ mahesi;
ud8.5:17.5Āmantayi cundakaṁ nāma bhikkhuṁ,
ud8.5:17.6“Catugguṇaṁ santhara me nipajjaṁ”.
ud8.5:18.1So codito bhāvitattena cundo,
ud8.5:18.2Catugguṇaṁ santhari khippameva;
ud8.5:18.3Nipajji satthā sukilantarūpo,
ud8.5:18.4Cundopi tattha pamukhe nisīdīti.
ud8.5:19.1Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
ud8.5:19.2“siyā kho panānanda, cundassa kammāraputtassa koci vippaṭisāraṁ upadaheyya:
ud8.5:19.3‘tassa te, āvuso cunda, alābhā, tassa te dulladdhaṁ yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā parinibbuto’ti.
ud8.5:19.4Cundassānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinodetabbo—
ud8.5:20.1Tassa te, āvuso cunda, lābhā, tassa te suladdhaṁ
ud8.5:20.2yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto.
ud8.5:20.3Sammukhā metaṁ, āvuso cunda, bhagavato sutaṁ, sammukhā paṭiggahitaṁ—
ud8.5:20.4dveme piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.
ud8.5:20.5Katame dve?
ud8.5:20.6Yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.
ud8.5:20.7Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samasamavipākā ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.
ud8.5:21.1‘Āyusaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, vaṇṇasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, sukhasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, saggasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, yasasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, ādhipateyyasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitan’ti.
ud8.5:21.2Cundassānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinodetabbo”ti.
ud8.5:22.1Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
ud8.5:23.1“Dadato puññaṁ pavaḍḍhati,
ud8.5:23.2Saṁyamato veraṁ na cīyati;
ud8.5:23.3Kusalo ca jahāti pāpakaṁ,
ud8.5:23.4Rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti.
ud8.5:23.5Pañcamaṁ.