ud8.6:0.1Udāna 8.6
ud8.6:0.2Pāṭaligāmiyasutta
ud8.6:1.1Evaṁ me sutaṁ—
ud8.6:1.2ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāṭaligāmo tadavasari.
ud8.6:1.3Assosuṁ kho pāṭaligāmiyā upāsakā:
ud8.6:1.4“bhagavā kira magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pāṭaligāmaṁ anuppatto”ti.
ud8.6:1.5Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
ud8.6:1.6Ekamantaṁ nisinnā kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
ud8.6:1.7“adhivāsetu no, bhante, bhagavā āvasathāgāran”ti.
ud8.6:1.8Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
ud8.6:2.1Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yenāvasathāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ āvasathāgāraṁ santharitvā āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā telappadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
ud8.6:2.2“sabbasantharisanthataṁ, bhante, āvasathāgāraṁ; āsanāni paññattāni; udakamaṇiko patiṭṭhāpito telappadīpo āropito.
ud8.6:2.3Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
ud8.6:3.1Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.
ud8.6:3.2Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
ud8.6:3.3Pāṭaligāmiyāpi kho upāsakā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
ud8.6:3.4Atha kho bhagavā pāṭaligāmiye upāsake āmantesi:
ud8.6:4.1“Pañcime, gahapatayo, ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.
ud8.6:4.2Katame pañca?
ud8.6:4.3Idha, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṁ mahatiṁ bhogajāniṁ nigacchati.
ud8.6:4.4Ayaṁ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
ud8.6:5.1Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati.
ud8.6:5.2Ayaṁ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
ud8.6:6.1Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ—avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto.
ud8.6:6.2Ayaṁ tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
ud8.6:7.1Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṁ karoti.
ud8.6:7.2Ayaṁ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
ud8.6:8.1Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
ud8.6:8.2Ayaṁ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
ud8.6:8.3Ime kho, gahapatayo, pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.
ud8.6:9.1Pañcime, gahapatayo, ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāya.
ud8.6:9.2Katame pañca?
ud8.6:9.3Idha, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṁ mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigacchati.
ud8.6:9.4Ayaṁ paṭhamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
ud8.6:10.1Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati.
ud8.6:10.2Ayaṁ dutiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
ud8.6:11.1Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—yadi khattiyaparisaṁ, yadi brāhmaṇaparisaṁ, yadi gahapatiparisaṁ, yadi samaṇaparisaṁ—visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto.
ud8.6:11.2Ayaṁ tatiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
ud8.6:12.1Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṁ karoti.
ud8.6:12.2Ayaṁ catuttho ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
ud8.6:13.1Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
ud8.6:13.2Ayaṁ pañcamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
ud8.6:13.3Ime kho, gahapatayo, pañca ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāyā”ti.
ud8.6:14.1Atha kho bhagavā pāṭaligāmiye upāsake bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi:
ud8.6:14.2“abhikkantā kho, gahapatayo, ratti; yassadāni tumhe kālaṁ maññathā”ti
ud8.6:14.3Atha kho pāṭaligāmiyā upāsakā bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
ud8.6:14.4Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāṭaligāmiyesu upāsakesu suññāgāraṁ pāvisi.
ud8.6:15.1Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.
ud8.6:15.2Tena kho pana samayena sambahulā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhanti.
ud8.6:15.3Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:15.4Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:15.5Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:16.1Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.
ud8.6:16.2Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:16.3Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:16.4Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:16.5Atha kho bhagavā tassā rattiyā paccūsasamaye paccuṭṭhāya āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
ud8.6:17.1“Ke nu kho, ānanda, pāṭaligāme nagaraṁ māpentī”ti.
ud8.6:17.2“Sunidhavassakārā, bhante, magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāyā”ti.
ud8.6:17.3“Seyyathāpi, ānanda, devehi tāvatiṁsehi saddhiṁ mantetvā;
ud8.6:17.4evamevaṁ kho, ānanda, sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.
ud8.6:17.5Idhāhaṁ, ānanda, addasaṁ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo sahassasahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.
ud8.6:17.6Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:17.7Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:17.8Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
ud8.6:17.9Yāvatā, ānanda, ariyaṁ āyatanaṁ yāvatā vaṇippatho idaṁ agganagaraṁ bhavissati pāṭaliputtaṁ puṭabhedanaṁ.
ud8.6:17.10Pāṭaliputtassa kho, ānanda, tayo antarāyā bhavissanti—
ud8.6:17.11aggito vā udakato vā mithubhedato vā”ti.
ud8.6:18.1Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.
ud8.6:18.2Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
ud8.6:18.3Ekamantaṁ ṭhitā kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
ud8.6:18.4“adhivāsetu no bhavaṁ gotamo ajjatanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
ud8.6:18.5Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
ud8.6:19.1Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā yena sako āvasatho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sake āvasathe paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocesuṁ:
ud8.6:19.2“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
ud8.6:20.1Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ āvasatho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
ud8.6:20.2Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesuṁ sampavāresuṁ.
ud8.6:21.1Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
ud8.6:21.2Ekamantaṁ nisinne kho sunidhavassakāre magadhamahāmatte bhagavā imāhi gāthāhi anumodi:
ud8.6:22.1“Yasmiṁ padese kappeti,
ud8.6:22.2vāsaṁ paṇḍitajātiyo;
ud8.6:22.3Sīlavantettha bhojetvā,
ud8.6:22.4saññate brahmacārayo.
ud8.6:23.1Yā tattha devatā āsuṁ,
ud8.6:23.2tāsaṁ dakkhiṇamādise;
ud8.6:23.3Tā pūjitā pūjayanti,
ud8.6:23.4mānitā mānayanti naṁ.
ud8.6:24.1Tato naṁ anukampanti,
ud8.6:24.2mātā puttaṁva orasaṁ;
ud8.6:24.3Devatānukampito poso,
ud8.6:24.4sadā bhadrāni passatī”ti.
ud8.6:25.1Atha kho bhagavā sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
ud8.6:26.1Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti:
ud8.6:26.2“yenajja samaṇo gotamo dvārena nikkhamissati taṁ gotamadvāraṁ nāma bhavissati.
ud8.6:26.3Yena titthena gaṅgaṁ nadiṁ tarissati taṁ gotamatitthaṁ nāma bhavissatī”ti.
ud8.6:27.1Atha kho bhagavā yena dvārena nikkhami taṁ gotamadvāraṁ nāma ahosi.
ud8.6:27.2Atha kho bhagavā yena gaṅgā nadī tenupasaṅkami.
ud8.6:27.3Tena kho pana samayena gaṅgā nadī pūrā hoti samatittikā kākapeyyā.
ud8.6:27.4Appekacce manussā nāvaṁ pariyesanti, appekacce uḷumpaṁ pariyesanti, appekacce kullaṁ bandhanti apārā pāraṁ gantukāmā.
ud8.6:27.5Atha kho bhagavā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evamevaṁ—gaṅgāya nadiyā orimatīre antarahito pārimatīre paccuṭṭhāsi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
ud8.6:28.1Addasā kho bhagavā te manusse appekacce nāvaṁ pariyesante, appekacce uḷumpaṁ pariyesante, appekacce kullaṁ bandhante apārā pāraṁ gantukāme.
ud8.6:29.1Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
ud8.6:30.1“Ye taranti aṇṇavaṁ saraṁ,
ud8.6:30.2Setuṁ katvāna visajja pallalāni;
ud8.6:30.3Kullañhi jano pabandhati,
ud8.6:30.4Tiṇṇā medhāvino janā”ti.
ud8.6:30.5Chaṭṭhaṁ.